Weblog van: Anne Kleisen

Boeddhisme van alledag

Toegevoegd op 17-02-2010 om 16:41

Luc Carrière en Johan Aanen halen alledaagse plekken en uitgaansgelegenheden langs een boeddhistische meetlat door te kijken welke boeddhistische deugden (paramita’s) ze tegenkomen. In het eerste deel bezoeken ze McDonald’s.

Khanti parami, geduld
Het is zaterdagavond, rond etenstijd. We staan voor de McDonald’s in de Kalverstraat. De winkels zijn nog open en zoals altijd zijn er veel mensen op de been. We stappen naar binnen, groeten het olijke beeld van Ronald McDonald en kijken wat rond op onze weg naar de counter.'Wat ons al snel opvalt als we in de rij staan voor de kassa’s, is dat het geduld van sommige medewerkers achter de balie snel op is'
Wat ons al snel opvalt als we in de rij staan voor de kassa’s, is dat het geduld van sommige
medewerkers achter de balie snel op is. Nu staan de mensen in de rij ook niet in legeropstelling te wachten op hun maaltijd, eerder ongeordend en onverschillig. Misschien zijn het de laatste vijf minuten voor de medewerkers en smachten ze om naar huis te gaan, maar het ongeduldige geroep om de volgende klant doet de sfeer weinig goed.

Dana parami, vrijgevigheid
Een fooipot staat er niet bij de kassa van de McDonald’s. Wel een potje voor het Ronald McDonald Kinderfonds, halfvol met muntjes en een enkel briefje. Van de opbrengst worden verschillende projecten opgezet voor zieke kinderen, zoals de Ronald McDonald-huizen.
Die staan bij ziekenhuizen en bieden logeerplekken aan ouders wiens kind is opgenomen. Het gezin kan daardoor dicht bij elkaar zijn en het kind tijdens de
opname steunen. Het is een project dat net buiten de reikwijdte van de verzorgingsstaat valt maar wel heel waardevol is. McDonald’s werkt hiermee aan een betere maatschappij én aan een beter imago. Zo past vrijgevigheid probleemloos binnen een commercieel bedrijf. Van geven wordt je rijk.

Lees hier verder

Je goeroe rommelt maar wat aan

Toegevoegd op 22-10-2009 om 17:06

Wat is een goeroe, een lama, een roshi, een sensei, een boeddhistisch leraar? In ieder geval geen heilig boontje zegt Brad Warner. Niet een ‘hoger geëvolueerd wezen’ dat alle menselijke aandriften voorbij is. Boeddhistische leraren prutsen, ploeteren, proberen en falen aan één stuk door. Zenleraar Brad Warner laat dat zien met een blik in zijn eigen leven.

Door Luc Carriere

Brad Warner vertelt in zijn nieuwe boek ‘Zen wrapped in karma dipped in chocolate’ openhartig en vol ironie over zijn belevenissen in 2007. Het was een rampjaar voor hem. Zijn moeder overleed, hij scheidde van zijn vrouw, hij verloor zijn droombaan en hij brak zijn boeddhistische voorschriften: hij werd zo stoned en dronken dat hij er ziek van werd en ging vreemd (OK zijn huwelijk stelde toch al niks meer voor).

Brad Warner (1964) is punker en speelt bas in de hardcore-band Zero Defex. Punk is hij ook in de dharma, hij schopt tegen schenen aan, scheldt, accepteert niets voor zoete koek en heeft niks met heilige boontjes zoals de Dalai Lama. Dit is zijn derde boek, eerder verschenen van zijn hand ‘Hardcore Zen: punk rock, monster movies & the Truth about reality’ en ‘Sit down and shut up: punk rock commentaries on Buddha, God, Truth, sex, death, and Dogen's Treasury of the right dharma eye’. De titels zeggen genoeg. Hij blogt op de softporno-site SuicideGirls.

Warner heeft een duidelijk doel met dit boek. Hij wil met ons delen dat hij het ook allemaal niet weet en niet in de hand heeft. Hij denkt namelijk dat alle spirituele leraren maar wat proberen en dat hun leerlingen dat moeten weten. ‘Because of my books I found myself becoming the very thing I had always hated – a religious authority figure, a spiritual celebrity, a famous Zen master. People began to expect me – of all people – to be the thing they envisioned a Buddhist master ought to be. But let me clue you in on a little secret, friends and neighbours. Not only am I not that thing, but no one is. No one. Not even what’s-His-face whose smiling mug graces the cover of every other issue of the big Buddhist rags by the checkout counter in your local new age bookshop.’

Vaak erkennen we niet dat onze leraren gewoon mensen zijn, omdat we het erg prettig vinden om geleid te worden door een hoger wezen in plaats van zelf uit te zoeken wat goed is om te doen. Dit heeft echter nare consequenties. We verlagen onszelf tot discipelschap en we eisen dat onze leraren probleemloos door het leven zweven. Dat doen ze natuurlijk niet, maar zo willen we hen zien. Veel leraren willen hun kwetsbare kant daarom niet vrijgeven en doen alsof ze hartstikke heilig zijn.

‘Ze onderdrukken een deel van zichzelf’, zegt Warner, ‘raken daarvan gefrustreerd en uit die frustratie komen al de schandalen voort die etteren in de westers-boeddhistische traditie. Als de leraar zich misdraagt zijn de leerlingen altijd medeplichtig.’ Er ettert dan ook nogal wat, ook al bleef een officiële aanklacht of vervolging tot nu toe uit. Een aantal in opspraak geraakte leraren zijn: Chögyam Trungpa, Sueng Sahn, Tharthang Tulku, Richard Baker Roshi (de opvolger van Shunryu Suzuki), Sogyal Rinpoche en Lama Ole Nydahl.

Onegai
In korte episoden verhaalt Warner over zijn wilde belevenissen. Zo schrijft hij over het onmogelijke bestuur van zijn werkgever Nakano Productions. Warner zou voor hen Japanse monster movies (zoals ‘Godzilla’) op de Amerikaanse markt brengen maar al zijn goede plannen worden om onduidelijke redenen getorpedeerd. Uiteindelijk wordt het bedrijf zelfs verkocht en blijft Warner werkloos achter.

In zijn eerdere boeken schreef Warner liefhebbend over zijn vrouw Yuka, maar die tijden zijn voorbij. Ze slapen apart, praten niet meer en Yuka heeft een minnaar. Warner zelf kijkt ook verder dan zijn huwelijk lang is. Scharrel Shizuko hijgt onegai (Japans voor alsjeblieft) in zijn nek en hij breekt alle mogelijke seksuele verboden met zijn student Leilani in de hut waar eerder zenleraar Baker Roshi zijn studenten intiem ‘les gaf’.

Ook ziet Warner zijn moeder en zijn grootmoeder sterven, wat een grote indruk op hem maakt. Al deze dramatische ervaringen hebben een verhardende uitwerking op hem. Hij besluit een klootzak te worden. Dat past goed binnen het boeddhisme, vindt hij: ‘These days in America, Zen stuff always gets all caught up in religious ideas of righteousness and holy-ocity. Fuck that shit. Buddha didn’t want to find something holy; he just wanted a life that wasn’t a fucking drag all the time.’ Het past hierbij om, als het nodig is, goed de waarheid te zeggen. Bijvoorbeeld over de gevierde zenleraar Genpo Roshi: Warner verwijt hem geldzucht en het verkopen van nep-boeddhisme.  

Speelbal
Brad Warner weet goed aannemelijk te maken dat hij maar wat probeert. Natuurlijk, hij praktiseert serieus zenmeditatie en komt met mystieke bespiegelingen, maar hij blijkt een speelbal van de dommige bazen van het bedrijf waar hij werkt, van de grillen van zijn geliefden en vaak van zijn gemoed. Dit is een heel ander beeld van de leraar dan het beeld dat zenleraar Thich Nhat Hanh schetst. Deze schrijft: ‘Voor een dharmacharya (boeddhistische leraar) wordt iedere stap en iedere ademhaling een dharmarede. Dharmacharya’s onderwijzen niet alleen met woorden, maar ook door de manier hoe ze hun dagelijks leven leven, hoe ze met harmonie en liefde spreken en hoe ze met bewuste aandacht lopen.’

Volgens Brad Warner kan dit ideaal gefrustreerde types opleveren, omdat het van de leraren eist dat ze zich beter voordoen dan ze eigenlijk zijn. Hoe zit het eigenlijk met Thich Nhat Hanh? Is dat ook zo’n prutser?

Wow, een eerste eerste prijs!

Toegevoegd op 07-05-2009 om 12:23

'You have won first prize' is het subject van een mail van onbekende afzender. Zoals het een geroutineerd mailer betaamd, stuur ik het mailtje meteen naar de spam-afdeling van mijn outlook en denk er niet meer aan. Tot ik een telefoontje krijg van een koreaanse dame..

Die me bevestigt dat het echt waar is: ik heb de eerste prijs gewonnen in een competitie uitgeschreven door de Koreaanse ambassade in Brussel in samenwerking met het European Jounalist Centre!

Het item dat gewonnen heeft is het filmpje dat cameraman Dimitri Gáscér en ik eind vorig jaar maakten in Brussel 'De glimlach van de Boeddha', over de gelijknamige tentoonstelling in het Bozar museum. Of ik volgende week met ze wil lunchen in Brussel om de prijs van 1000 euro in ontvangst te nemen! Mijn eerste eerste prijs, tuurlijk komen we even langs!

 

Thaise yoga massage

Toegevoegd op 22-04-2009 om 15:27

Thaise yoga massage, oftewel: yoga voor luie mensen! De masseur buigt je alle kanten op, en neemt ook je meredianen nog even mee.

De massage werkt op energetisch en fysiek niveau diep door. Het brengt de doorstroming van de energiebanen en chakra's in balans, werkt aardend en geeft een gevoel van innerlijke rust en ruimte. Daarnaast maakt Thaise Yogamassage de spieren soepel, gewrichten sterker, activeert het de bloedsomloop en het lymfesysteem en verbetert het de vitaliteit.

Karin van Wageningen is gediplommeerd masseur.

www.yogamassage.nl
De praktijk van Karin: www.pravoma.nl

Camera: Learke Nissen
Montage: Anne Kleisen

Naar de andere kant van de wereld

Toegevoegd op 24-03-2009 om 16:45

Mijn broer woont in Bankok, waar hij laatst trouwde met zijn Thaise vriendin. Hoewel ik de traditionele ceremonie graag wilde zien, bezorgde het me toch hoofdbrekens om volmondig ja tegen de reis te zeggen. Uit milieutechnisch oogpunt vind ik het namelijk bezwaarlijk om naar de andere kant van de wereld te vliegen, zelfs als mijn broer trouwt.

Soms zou ik willen dat ik niets om het milieu gaf. Ik zou twee keer per dag heel lang douchen, de verwarming in het hele huis aanzetten, geen afval scheiden en me totaal niet schuldig voelen over auto- en vliegreizen. Heerlijk! Helaas was ik al rond mijn tiende bewust van de overbodige verpakking om producten in de supermarkt en van het feit dat de bio-industrie niet alleen zielig is voor dieren, maar ook nog eens slecht voor het milieu. Comfort heb ik dan ook vele jaren ingeruild voor milieubewust handelen.

Hoe verantwoord ook, ergens wringt dit gedrag met het aanvaarden van mijn plek op deze wereld. Door zo min mogelijk te vervuilen en mezelf dingen te ontzeggen, doe ik in feite alsof ik er niet ben. Ik leef niet harmonieus met onze aarde, maar ik probeer krampachtig te laten zien dat ik er niet op leef. En daar probeer ik langzamerhand in te ontspannen. Af en toe dingen te doen die tegen mijn milieuprincipes ingaan, maar die als mens wel erg fijn zijn om te doen. Gewoon in dat vliegtuig stappen en de kersverse vrouw van mijn broer leren kennen, bijvoorbeeld.

Deze column is in het lentenummer van Vorm en Leegte gepubliceerd

Rode wijn in de koelkast

Toegevoegd op 12-01-2009 om 16:48

Mindful zijn is nog niet zo makkelijk, ondervindt Anne Kleisen aan den lijve: 'Na een week retraite waarin aandachtig zijn mijn enige bezigheid was, sta ik ‘s ochtend op het station. Shit, portemonnee vergeten.'

Na een week retraite waarin aandachtig zijn mijn enige bezigheid was, sta ik ‘s ochtend op het station. Shit, portemonnee vergeten. Diezelfde week vind ik op onverklaarbare wijze de rode wijn in de koelkast en vergeet ik in de haast een kostbare videocamera in de metro. Halleluja, waar zit ik in vredesnaam met mijn gedachten? Was ik nou een briljante theorie aan het uitwerken dan kan ik me voorstellen dat ik de rest even niet zo helder voor ogen heb, maar helaas staat me geen recentelijke geniale vondst bij.

Mindfulness is voor mensen die geen boeddhist zijn een van de nieuwst ontgonnen terreinen op de ‘help je zelf naar een gelukkig leven' kaart. In talloze bladen wordt de heilzaamheid ervan geroemd. Overigens zonder de boeddhistische grondslag te vernoemen, maar dat geeft niet. Hoewel ik mezelf toch wel als bewust wezen zou omschrijven, zeggen bovenstaande voorbeelden niet zo veel goeds over mijn staat van aandacht, zelfs niet na een week oefenen! Maar waarom eigenlijk niet? Als het zo heilzaam is, wat houd me dan tegen?

Mindful zijn of niet heeft bij mij veel met ‘zin hebben' te maken. Ik heb er vaak geen zin in om steeds bewust te zijn van wat ik doe. Een typisch geval van luiheid of is er meer aan de hand? Een beetje van beiden. Door het moment aan me voorbij te laten gaan sluit ik me af voor bepaalde dingen, vervelende, maar soms juist onverdraagbaar mooie. Daarmee ontloop ik de verantwoordelijkheid om deze momenten aan te gaan. Zo houd ik mezelf in mijn zelfverkozen kooi, want door aandachtig te leven is het kleinste groots en door dat niet te doen houd ik mijn grootsheid klein. Ja, dat klinkt best lui, het wordt duidelijk tijd om mezelf een aandachtig geplaatste schop onder mijn kont te geven!

Wat is jouw grootste blunder toen je niet aandachtig was? En wat brengt het jou op de
momenten dat je wel met aandacht leeft?

Deze column is in het herfstnummer van het tijdschrift Vorm en Leegte verschenen

Opgaan in de omgeving

Toegevoegd op 22-07-2008 om 15:22

Afgelopen weekend was ik bij een stilteretraite voor jongeren om te filmen. Het was de laatste dag en wij kwamen binnenvallen in een groep die al vijf dagen samen stil was. We werden uitgenodigd om mee te doen met het mantra zingen, en meteen toen ze de eerste klanken voortbrachten kreeg ik kippenvel, zo mooi was het. Er hing een sfeer van gelukzalige aanwezigheid.

Na ook meegedaan te hebben aan de ochtendyoga en –meditatie, interviewden we zowel een begeleider als een aantal deelnemers. Allemaal hadden ze een heldere blik en heel directe, open antwoorden op mijn vragen.

Ik had voor de verandering geen echte cameraman meegenomen maar een goede vriendin die voor mij tijdens het interviewen zorgde dat de personen goed in beeld bleven. Natuurlijk had ik bij mijn keuze voor wie ik meenam gekeken of diegene ook wel in een dergelijke omgeving past. En dat het helemaal goed gekozen was, bleek bij het afscheid, waarin de begeleiders bekenden dat ze van tevoren niet wisten of het wel goed uit zou pakken als er ineens twee vreemdelingen bij zouden komen zitten. Maar ze waren blij dat we meteen mengden met de groep en onze aanwezigheid niet afdeed aan de intieme sfeer.

Voor mij is het inmiddels een beroepsdeformatie om op te gaan in de omgeving. Ik kom vaak filmen op plekken waar mensen vol concentratie bezig zijn met hun ding. Om mensen dan voor de camera of met een opname apparaatje erbij te laten vertellen wat hen drijft en waar ze het moeilijk mee hebben, moet je meteen vertrouwen winnen en zorgen dat je de sfeer niet verstoort. En blijkbaar baart oefening kunst!

Jongeren en boeddhisme

Toegevoegd op 25-06-2008 om 13:40

Jongeren en boeddhisme, het blijft een lastige combinatie. Hoewel naar mijn idee vrij veel jongeren positief reageren als je ze vraagt wat ze van het boeddhisme vinden, blijven degenen die er echt actief in zijn tamelijk onzichtbaar.

Afgelopen week organiseerde Bodhitv in samenwerking met de VU een bijeenkomst rond drie boeddhisten uit verschillende stromingen (zen, vipassana en shambhala). Zij vertelden over de interpretatie die hun stroming geeft aan de drie basisinzichten van het boeddhisme, er is geen zelf, het leven is lijden en alles is vergankelijk.

De studenten die het vak oosterse filosofie hebben gevolgd waren er, en hier en daar waren wat jonge koppies te zien, maar het grootste deel van de aanwezigen had grijze haren. Op zich niets mis mee, het was een zeer geslaagde middag, maar waar zijn die jongeren nou toch?

Voor Bodhitv ben ik altijd op zoek naar jongen boeddhisten of mensen die er veel affiniteit mee hebben. Voor affiniteit hoef ik niet ver te zoeken, maar echt actieve boeddhistische jongeren? Niet zo makkelijk om aan te komen. Zijn ze er wel? In boeddhistische centra’s zie je er weinig, zouden ze thuis zitten te mediteren? De ervaring leert dat als dat het geval is dat ze zichzelf dan vaak geen boeddhist noemen.

Hoe dan ook, nu wemelt het op Bodhitv van de jongeren met een mening over (en vaak ook affiniteit met) het boeddhisme. De komende twee weken zijn er essays te lezen van studenten religie en levensbeschouwing van de VU, die boeddhistische inzichten op hun eigen leven toepassen. Wat vinden zij zelf van de uitspraak dat het leven lijden is? Zij ze het daarmee eens? En dat we volgens het boeddhisme geen zelf hebben? Is dat te bevatten?
Lees het op www.bodhitv.nl

Inspiratie

Toegevoegd op 04-06-2008 om 14:28

‘Echte kunstenaars opereren altijd vanuit een gebied van niet-denken, of ze dat nou weten of niet’. Ja ja dat zal wel, denk ik koortsachtig terwijl deze wijze woorden die ik vanmorgen nog heb gelezen door mijn hoofd gaan. Helaas heb ik even geen tijd om niet te denken, want ik moet echt nú met iets komen om over te schrijven, waarom laat mijn inspiratie me al zo lang in de steek? Eh ja, hoe zou dat nou komen…

Geloof jij wel of niet in inspiratie? Dat er bepaalde momenten zijn waarop je ineens overloopt van ideeën en ook nog de zin hebt om ze uit te voeren staat buiten kijf, maar kan je buiten die momenten ook productief zijn? Ik soms wel, maar het komt voor dat ik middagen lamlendig voor me uit zit te staren in afwachting van een idee of in ieder geval een heel klein vonkje energie om wat dan ook te gaan doen.

Dat had ik dus de afgelopen weken, en dat is lastig als je een beroep hebt waar alles afhangt van je eigen ideeën. Na deze inspiratie- en futloze periode die me veel te lang duurde zat ik vandaag te lunchen met een vriendin die ook in Hilversum werkt. Ik vertelde haar over mijn dip en terwijl we zaten te praten begon ineens alles te borrelen en verdrongen de ideeën elkaar om aandacht. Heerlijk!

Ik ga meteen aan de slag met deze hernieuwde kijk op de dingen, waarom wachten en niet gewoon beginnen met plannen uitwerken? Zo kan Bodhitv altijd nog leuker en interessanter worden gemaakt en kunnen we ook gaan werken aan een televisie format en samenwerkingen aangaan met allerlei partijen.. Ik heb er weer zin in!

Op een onbewoond eiland

Toegevoegd op 28-05-2008 om 10:05

Een paar weken geleden ging ik een week op vipassana retraite bij Jotika Hermsen. Ver weg van de stadse drukte was ik met 24 anderen totaal op mezelf aangewezen. Geen enkele vorm van afleiding of contact tussen de aanwezigen en met het thuisfront is toegestaan. Een verslag over droge grutjes en enge spinnen.

Op een onbewoond eiland
Echt, ik kan goed alleen zijn, maar op het moment dat ik voor de spiegel de geluidsloze versie van ‘Op een onbewoond eiland' uit Kinderen voor Kinderen 2 sta te playbacken wordt het misschien tijd om weer naar de bewoonde wereld terug te keren. Wiens idee was het eigenlijk om me hier te laten opsluiten? Toch echt mijn eigen. Werkzaam bij de Boeddhistische Omroep wil ik wel uit eigen ervaring weten waar ik het dagelijks over heb. Vandaar deze radicale maatregel, ik trek me vijf dagen terug uit mijn moderne leven!

Croissants en nobel zwijgen
Lekker, een week in een joggingbroek lopen, dacht ik. En joggingbroeken krijg ik te zien, witte, grijze, zwarte, rode, ik weet precies welke joggingbroek bij welke sloffen, Crocks of slippers horen. Van bijpassende gezichten en namen heb ik echter geen flauw idee. We mogen elkaar namelijk niet aan kijken, en dan is een beetje schuin naar beneden turen de enige optie. Ook ‘onderhouden wij het nobele zwijgen'. Dit alles is niet á-sociaal volgens Jotika, maar juist sóciaal, omdat je elkaar de ruimte geeft om diep in retraite te zijn.
Het vorstelijke ontbijt van croissants, verse jus en paasbrood dat ik voor vertrek heb verorberd uit angst de hele week droge grutjes te eten te krijgen, blijkt overbodig. De ‘geheel plantaardig maaltijden, zonder zuivel en zonder suiker' zijn zeer smakelijk en met liefde klaargemaakt door Inez en Laura, die ook altijd te vinden zijn voor een vriendelijke aai over je bol als je héél even behoefte hebt aan menselijk contact.

Dwarrelende fantasieën
Tingelingeling! Een vriendelijk belletje wekt mij uit mijn slaap. Op mijn klokje is het vijf uur. Víjf úúr! We zouden toch pas om kwart óver vijf wakker gemaakt worden? Ach, de yoga begint pas om kwart voor zes dus ik draai me nog heel even om. Na de yoga begint de loopmeditatie en de rest van de dag is opgebouwd uit een schema van afwisselend lopen en zitten, in blokken van drie uur achter elkaar. Tussendoor eten en om kwart over negen naar bed!
De loopmeditatie gaat vanaf het begin eigenlijk wel goed. Gedachten komen en gaan, maar ik blijf nergens lang genoeg in hangen dat ik het op en neer gaan van mijn voeten niet waarneem. Bij de zitmeditatie vergaat het me wat minder makkelijk. De laatste keer dat ik tien minuten gemediteerd heb is zeker vier jaar geleden. Fantasieën dwarrelen voor mijn ogen en mijn ademhaling merk ik na twee keer inhaleren al niet meer op. Je concentreren op je ademhaling (samathameditatie) is één ding, maar Vipassana meditatie, waarbij je inzicht verkrijgt door opmerkzaam te zijn, heb ik echt nog nooit gedaan. De instructie om innerlijke notities te maken van gevoelens, geluiden en gedachten klinkt mij dan ook behoorlijk raadselachtig in de oren. Pas aan het einde van de retraite begint het een beetje te dagen en durf ik helder aanwezig te zijn in de ruimte, ontvankelijk voor de geluiden om mij hen en de gevoelens in mijzelf, maar toch niet afgeleid omdat ik steeds terug keer naar de beweging van mijn buik bij het ademhalen. Het is een zeer pril begin.

Jubelen
En dan zijn er de pauzes. Wat doe je als je niet mag lezen, bellen, schrijven, muziek luisteren en eigenlijk niet eens mag kíjken? (nou ja, wel kijken maar niet zíen). Waarom heb ik er niet aan gedacht iets van afleiding mijn eenpersoonskamer binnen te smokkelen? Er zit maar één ding op: doorgaan met mediteren. Dat mag van Jotika dan best op bed, maar als ik om 5 uur opsta en 's middags even ga liggen, dan val ik langzaam... in... slaap.
Mijn gemoedstoestand is de hele week waterpas, geen rimpeltje aan het oppervlak van mijn humeur te bekennen. Wonderlijk, in Amsterdam erger ik me regelmatig aan het verkeer, schiet ik in de stress als er veel dingen tegelijk misgaan en word ik boos als iemand iets doet wat me niet aanstaat. Niets van dat al hier. Sterker nog, ik word alleen maar vrolijker! Op woensdag krijg ik de neiging om door de ruimte te roepen ‘lekker warm hier hè!' tegen mijn medezwijgers, en dan keihard te gaan lachen. Op donderdag begin ik echt onstuitbaar te jubelen van binnen, waardoor ik vreselijke zin krijg in uitbundigheid, lawaai en grapjes maken, dansen op vrolijke muziek, met als hoogte- (of diepte?) punt het playback-incident.

Enge spinnen en dharmatalks
Het spannendste moment van de week dient zich op een avond aan als die echt hele grote spin dit keer niet boven mijn voeteneind hangt, maar recht boven mijn hoofdkussen. Ik ben niet bang van een spinnetje, maar van dit gevaarte hoef ik echt geen nachtkusje. Ik slaak een zwaar onderdrukt gilletje als ik ‘m van het plafond afzwiep en hij onverwachts aan zijn draadje naar beneden roetsjt. Snel zet ik een glas over hem heen en gooi hem naar buiten. Pfieuw wat een beroering temidden van al die rust!
Andere opwindende momenten van de dagen zijn de dharmatalks van Jotika in de avond. Soms grappig, soms ontroerend maar steeds interessant vertelt ze onder andere over de drie wortels van kwaad die ons in samsara houden en de drie tegenhangers daarvan. Woede en haat (dosa) worden opgeheven door liefdevolle vriendelijkheid (metta), begeerte en verlangen (lobha) lossen op in het bijzijn van vrijgevigheid (dana) en onwetendheid (moha) wordt verdreven door inzicht (panna). Met veel genegenheid haalt ze herinneringen op aan haar Thaise leraar Mettavihari (1942-2007) die dertig jaar vipassana onderricht gaf in Nederland. Op het moment dat hij leerde zijn voor- en afkeuren te overstijgen (magga citta: puur bewustzijn, het laatste stadium voor de verlichting) besloot hij dat hij de rest van zijn leven wilde wijden aan het onderwijzen van de dharma.

Grote inzichten en heftige gevoelens
Een beetje gek voelt het wel, op een intensieve retraite verwacht ik dat het wat met me dóet, moeten grote inzichten en heftige gevoelens zich niet aandienen? Zoals gezegd voel ik me alleen maar uiterst stabiel, ik heb eigenlijk niet eens het gevoel dat ik op retraite ben. Misschien had ik verwacht dat ik me heel beperkt zou voelen, terwijl het tegendeel het geval is. Jotika stelt me gerust, er is geen sprake van dat ik het ‘verkeerd' doe. Daar vertrouw ik dan maar op. Eenmaal weer thuis en terug in de gewone wereld merk ik heel scherp hoe ik me meteen weer laat beïnvloeden door alles wat er om mij heen gebeurt. Het lijkt er op dat mijn inzicht pas achteraf komt, het is me nu proefondervindelijk wel duidelijk dat ‘me vrij voelen' niet zit in omstandigheden en op de een of andere manier lukt het me beter om wat meer afstand te nemen van mijn reacties zonder me er meteen in te laten meeslepen. Ja, dit wil ik volgend jaar weer!

Voor meer informatie over de retraite: www.sanghametta.nl